.

Synagoga

Synagoga Nowy Sącz

    Synagoga grodzka, nazywana także Gros Szil bądź Dacze Szil. Usytuowana w sąsiedztwie zamku królewskiego, na terenie pierwszej dzielnicy żydowskiej. Przywilej wystawienia synagogi nadał sądeckim Żydom 3 lutego 1699 roku starosta sądecki, Jerzy Paweł Lubomirski. Budynek powstał jednak znacznie później, pod koniec lat 70-tych XVIII wieku. W mieście znajdowała się wówczas jedynie drewniana synagoga.

     Pod względem architektonicznym należy do tak zwanych synagog dziewięciopolowych o sklepieniu wspartym pośrodku na czterech kolumnach. Przebudowana na przełomie XIX i XX wieku. W czasie II wojny znajdowała się na terytorium zamkniętego getta, została całkowicie zdewastowana i obrabowana. W 1971 roku przeszła w ręce  Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu, które po kapitalnym remoncie udostępniło ją w 1982 roku dla zwiedzających. Prezentowano w niej stałą wystawę fotografii i dokumentów ocalałych po Żydach nowosądeckich, natomiast w głównej sali modlitw organizowano wystawy zmienne z dziedziny historii, sztuki i kultury. W 2015 roku budynek przejęli właściciele, czyli  Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie. Aktualnie synagogę można oglądać jedynie z zewnątrz.

     Na budynku  znajduje się tablica ufundowana przez Ziomkostwo Żydów Nowosądeckich w Izraelu, odsłonięta w 1994 roku, na której w trzech językach – hebrajskim, angielskim i polskim, napisano: „Tablica pamiątkowa ku czci 25 tysięcy Żydów – mężczyzn, kobiet i dzieci z Nowego Sącza i okolicy spalonych w krematoriach obozów koncentracyjnych i zamordowanych w innych miejscach straceń przez zbrodniarzy hitlerowskich w latach 1939–1945. Błogosławiona niech będzie pamięć męczenników”.

Warto zobaczyć:

Czy wiesz, że:

  • Na tyłach synagogi znajdował się pierwszy w mieście kirkut, który nosił miano „okopiska żydowskiego”. Został zlikwidowany podczas poszerzania ulicy Piotra Skargi i obecnie jest tam skwer z kasztanami.

  • 1/3 część ludności Nowego Sącza w okresie przedwojennym stanowiła ludność Żydowska.

Skip to content Click to listen highlighted text!